AI, Machine Learning និង Deep Learning
AI, Machine Learning និង Deep Learning ជាពាក្យដែលតែងតែត្រូវបានប្រើជំនួសគ្នា។ មេរៀននេះជួយឱ្យអ្នក យល់ពីទំនាក់ទំនងរបស់វា និងពីរបៀបដែល Model រៀនលំនាំពីទិន្នន័យ មុនបង្កើតលទ្ធផល។
AI ជាគំនិតទូលំទូលាយ។ Machine Learning គឺជាវិធីមួយដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរៀនលំនាំពីទិន្នន័យ ហើយ Deep Learning គឺជាផ្នែកមួយនៃ Machine Learning ដែលប្រើបណ្តាញសរសៃប្រសាទមានស្រទាប់ច្រើន។
បន្ទាប់ពីរៀនចប់ អ្នកគួរអាចពន្យល់ទំនាក់ទំនង AI → Machine Learning → Deep Learning, ស្គាល់តួនាទីទិន្នន័យ និងជ្រើសវិធីឱ្យសមនឹងបញ្ហាជាក់ស្តែង។
១. AI ជាគំនិតធំជាង Machine Learning និង Deep Learning
Artificial Intelligence (AI) គឺជាពាក្យទូលំទូលាយសម្រាប់ប្រព័ន្ធដែលអាចធ្វើការងារដែលតម្រូវឱ្យមានការយល់ឃើញ ការសម្រេចចិត្ត ឬការដោះស្រាយបញ្ហា។ AI ខ្លះប្រើច្បាប់ដែលមនុស្សសរសេរ ខ្លះប្រើ Machine Learning ហើយខ្លះទៀតប្រើ Deep Learning។
២. Machine Learning រៀនពីទិន្នន័យ
ក្នុង Machine Learning យើងផ្តល់ឧទាហរណ៍ទិន្នន័យឱ្យ Model ដើម្បីស្វែងរកលំនាំ។ ឧទាហរណ៍៖ អ៊ីមែលដែលត្រូវបានសម្គាល់ថា Spam ឬមិនមែន Spam អាចជួយ Model រៀនចាត់ប្រភេទសារថ្មីៗបាន។
លទ្ធផលល្អមិនកើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ។ ទិន្នន័យត្រូវពាក់ព័ន្ធ មានគុណភាព តំណាងឱ្យករណីប្រើពិត ហើយត្រូវបែងចែកសម្រាប់ បណ្តុះ និងតេស្ត ដើម្បីមើលថា Model អាចប្រើលើទិន្នន័យថ្មីបានឬអត់។
សាកមើលជំហានដែល Model រៀន
ជ្រើសរើសករណីមួយ ដើម្បីមើលថាវាអាចប្រើច្បាប់, Machine Learning ឬ Deep Learning និងត្រូវតេស្តអ្វីខ្លះ។
៣. Deep Learning រៀនលំនាំជាស្រទាប់
Deep Learning ប្រើ Neural Network ដែលមានស្រទាប់ច្រើន ដើម្បីរៀនលក្ខណៈពីទិន្នន័យស្មុគស្មាញ។ ក្នុងរូបភាព ស្រទាប់ដំបូងអាចរៀនគែម ឬពណ៌ ខណៈស្រទាប់បន្ទាប់អាចចាប់លំនាំដែលស្មុគស្មាញជាង ដូចជាវត្ថុ ឬមុខមនុស្ស។
វាមានប្រយោជន៍ច្រើនសម្រាប់រូបភាព សំឡេង និងភាសា ប៉ុន្តែត្រូវការទិន្នន័យ គណនាខ្លាំង និងការតេស្តប្រុងប្រយ័ត្ន។ Neural Network មិនមែនជាខួរក្បាលមនុស្សពិត និងមិនធានាថាវាយល់ ឬត្រឹមត្រូវក្នុងគ្រប់បរិបទទេ។
៤. ជ្រើសវិធីតាមបញ្ហា—not តាមពាក្យពេញនិយម
ការប្រើ Deep Learning មិនតែងតែប្រសើរជាងគេទេ។ ចាប់ផ្តើមពីភារកិច្ច ទិន្នន័យ កម្រិតហានិភ័យ និងតម្រូវការពន្យល់លទ្ធផល រួចជ្រើសវិធីដែលសមស្របបំផុត។
៥. ឧទាហរណ៍ជុំវិញអ្នក
ទោះជាវិធីណាក៏ដោយ សំណួរសំខាន់គឺ៖ តើទិន្នន័យតំណាងឱ្យអ្នកប្រើពិតទេ? តើ Model ត្រូវបានតេស្តលើករណីថ្មីទេ? ហើយតើអ្នកណាត្រូវពិនិត្យនៅពេលលទ្ធផលអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្ស?
៦. អនុវត្តដោយយល់ពីទិន្នន័យ
មុនសម្រេចប្រើ AI សូមកំណត់ភារកិច្ចមួយឱ្យច្បាស់។ បន្ទាប់មកសួរថា តើមានច្បាប់ច្បាស់រួចឬនៅ? តើមាន Data ល្អគ្រប់គ្រាន់ទេ? ហើយតើលទ្ធផលត្រូវការការពន្យល់ ឬការត្រួតពិនិត្យពីមនុស្សកម្រិតណា?
ខ្ញុំមានភារកិច្ចមួយចង់ប្រើ AI៖ [ពិពណ៌នាភារកិច្ច]។ សូមជួយវិភាគថា តើគួរចាប់ផ្តើមពី Rule-based logic, Machine Learning ឬ Deep Learning? សូមបញ្ជាក់ (1) ទិន្នន័យដែលត្រូវការ (2) លទ្ធផលដែលចង់បាន (3) របៀបតេស្តលើទិន្នន័យថ្មី (4) ករណីដែលអាចខុស និង (5) អ្វីដែលមនុស្សត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ មុនយកទៅប្រើពិត។
៧. ពិនិត្យការយល់ដឹង
តើប្រយោគមួយណាត្រឹមត្រូវជាងគេ?
៨. ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំ
- AI ជាគំនិតទូលំទូលាយ ខណៈ Machine Learning និង Deep Learning ជាវិធីសាស្ត្រនៅខាងក្នុងរបស់វា។
- Machine Learning រៀនលំនាំពីទិន្នន័យ ហើយត្រូវតេស្តលើទិន្នន័យថ្មី មិនមែនមើលតែលទ្ធផលពេលបណ្តុះទេ។
- Deep Learning មានសមត្ថភាពលើរូបភាព សំឡេង និងអត្ថបទ ប៉ុន្តែត្រូវការទិន្នន័យ ការគណនា និងការវាយតម្លៃល្អ។
- ជ្រើសវិធីតាមបញ្ហា ទិន្នន័យ ហានិភ័យ និងតម្រូវការត្រួតពិនិត្យ—not តាមពាក្យពេញនិយម។
សម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម សូមជ្រើសរើសបញ្ហាតូចមួយនៅក្នុងការសិក្សា ឬការងាររបស់អ្នក។ សរសេរថាតើ Input, Output និងករណីដែលលទ្ធផលអាចខុសមានអ្វីខ្លះ។ នេះជាជំហានដំបូងដ៏ល្អមុននឹងសម្រេចថាត្រូវប្រើ AI របៀបណា។
កុំចាប់ផ្តើមពី Tool; ចាប់ផ្តើមពីបញ្ហា ទិន្នន័យ និងវិធីតេស្ត។ វាជួយឱ្យអ្នកប្រើ AI មានហេតុផល និងសុវត្ថិភាពជាងមុន។
កំពុងភ្ជាប់ផែនទីការរៀន AI របស់អ្នក
បន្តអានគ្រប់ Checkpoint និងឆ្លើយ Quiz ដើម្បីបើក AI Learning Layers Badge របស់អ្នក។
សូមត្រៀមខ្លួនសម្រាប់មេរៀនបន្ទាប់៖ «មេរៀនទី៥៖ Data, Model, Training និង Inference»។
by