Staking និង Passive Income

១. Staking ជាអ្វី?

Staking គឺជាការចាក់សោ ឬដាក់ Coin មួយចំនួនចូលក្នុងប្រព័ន្ធ Blockchain ដើម្បីជួយគាំទ្រការដំណើរការរបស់បណ្ដាញ។ ជាធម្មតា វាត្រូវបានប្រើក្នុងបណ្ដាញដែលប្រើ Proof of Stake (PoS) ឬប្រព័ន្ធស្រដៀងគ្នា។

នៅពេលអ្នក Stake Coin របស់អ្នក បណ្ដាញអាចប្រើ Coin ទាំងនោះជាផ្នែកមួយក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ transaction និងរក្សាសុវត្ថិភាពរបស់ Blockchain។ ជំនួសវិញ អ្នកអាចទទួលបាន reward ឬចំណូលបន្ថែមជារូបិយប័ណ្ណដូចគ្នា។

ឧទាហរណ៍ Coin ដែលគេនិយមធ្វើ Staking មានដូចជា ETH, SOL, ADA, DOT និង ATOM។ Coin មួយចំនួនអាច Stake ដោយផ្ទាល់លើ wallet ឬ blockchain ខ្លួនវា ខណៈ coin មួយចំនួនទៀតអាចធ្វើតាម exchange ឬ platform ផ្សេងៗ។

២. Passive Income ក្នុង Crypto ជាអ្វី?

Passive Income មានន័យថា ចំណូលដែលទទួលបានជាបន្តបន្ទាប់ ដោយមិនចាំបាច់ធ្វើការប្រតិបត្តិជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងពិភព Crypto វាអាចកើតឡើងតាមរយៈ Staking, Lending, Yield Farming ឬវិធីផ្សេងៗទៀត។

សម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម Staking ជាវិធីដែលងាយយល់ និងសាមញ្ញជាង ព្រោះអ្នកគ្រាន់តែកាន់ Coin មួយប្រភេទដែលគាំទ្រ PoS ហើយដាក់វាទៅ Stake នៅលើ wallet ឬ exchange ដែលទុកចិត្តបាន។

ទោះជាយ៉ាងណា Passive Income មិនមែនជាការរកលុយដោយគ្មានការសិក្សាទេ។ អ្នកត្រូវយល់ថា reward ដែលអ្នកទទួលបានអាចមើលទៅខ្ពស់ ប៉ុន្តែបើតម្លៃ Coin ធ្លាក់ខ្លាំង នោះតម្លៃសរុបរបស់អ្នកក៏អាចថយចុះបានដែរ។

៣. APR និង APY ខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច?

នៅពេលអ្នកមើល staking platform ឬ exchange អ្នកនឹងឃើញពាក្យ APR និង APY ជាញឹកញាប់។

• APR (Annual Percentage Rate) = អត្រាចំណូលប្រចាំឆ្នាំដោយមិនគិតការបូកសរុប reward វិញ
• APY (Annual Percentage Yield) = អត្រាចំណូលប្រចាំឆ្នាំដែលគិតបញ្ចូលការបូក reward វិញជាបន្តបន្ទាប់

ឧទាហរណ៍ បើ Coin មួយមាន APR = 10% នោះមានន័យថា ក្នុងមួយឆ្នាំអ្នកអាចទទួលបាន reward ប្រហែល 10% នៃចំនួន coin ដែលអ្នក Stake ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌមិនផ្លាស់ប្តូរ។ បើជា APY នោះចំនួនអាចខ្ពស់ជាង APR បន្តិច ព្រោះ reward ត្រូវបានបូកសរុបវិញ។

ការយល់ពី APR និង APY គឺសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាជួយអោយអ្នកមិនយល់ច្រឡំថា platform មួយផ្តល់ចំណូលខ្ពស់ជាង platform មួយទៀត ខណៈពេលដែលវាអាចគ្រាន់តែប្រើវិធីគណនាខុសគ្នាប៉ុណ្ណោះ។

៤. របៀប Staking សម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម

ជាទូទៅ អ្នកអាចចាប់ផ្តើម Staking តាមជំហានដូចខាងក្រោម:

• ជ្រើសរើស Coin ដែលគាំទ្រ Staking
• ស្វែងយល់ពី lock period និង reward rate
• ជ្រើស wallet, exchange ឬ platform ដែលមានភាពជឿជាក់
• ដាក់ Coin ទៅ Stake
• តាមដាន reward និងស្ថានភាពបណ្ដាញជាប្រចាំ

សម្រាប់អ្នកថ្មីៗ Exchange ធំៗអាចងាយស្រួលប្រើ ព្រោះ UI ងាយយល់ និងមិនស្មុគស្មាញ។ ប៉ុន្តែអ្នកក៏ត្រូវចាំថា “not your keys, not your coins” មានន័យថា បើអ្នកដាក់ Coin នៅលើ exchange អ្នកមិនកាន់ private key ដោយខ្លួនឯងទេ។

៥. ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃ Passive Income

សូមស្រមៃថា អ្នកមាន 100 Coin មួយប្រភេទ ហើយ platform មួយផ្តល់ APR = 8% ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ប្រសិនបើអ្នក Stake Coin ទាំង 100 នោះក្នុងលក្ខខណ្ឌធម្មតា អ្នកអាចទទួលបាន reward ប្រហែល 8 Coin ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។

ប៉ុន្តែចំណុចសំខាន់គឺ តម្លៃ Coin អាចឡើង ឬចុះ។ ប្រសិនបើតម្លៃ Coin ឡើង reward របស់អ្នកអាចមានតម្លៃខ្ពស់ជាងមុន។ ប៉ុន្តែបើតម្លៃ Coin ធ្លាក់ខ្លាំង reward ក៏អាចមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សងការខាតពីតម្លៃទីផ្សារបានដែរ។

ដូច្នេះពេលគិតពី Passive Income ក្នុង Crypto អ្នកមិនគួរមើលតែ reward rate ប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវមើលទាំងគុណភាព Project, ទិសដៅទីផ្សារ និងហានិភ័យផ្នែក platform ផងដែរ។

៦. ហានិភ័យដែលត្រូវប្រយ័ត្ន

ទោះបី Staking ជាវិធីល្អសម្រាប់បង្កើតចំណូលបន្ថែមក៏ដោយ វាក៏មានហានិភ័យសំខាន់ៗដែលអ្នកត្រូវដឹង:

• Price Risk: តម្លៃ Coin អាចធ្លាក់ខ្លាំង
• Lock-up Period: Coin អាចមិនអាចដកបានភ្លាមៗ
• Platform Risk: exchange ឬ platform អាចមានបញ្ហាសុវត្ថិភាព
• Validator Risk: validator ខ្លះអាចដំណើរការមិនល្អ ហើយ reward អាចតិច
• Inflation Risk: coin ខ្លះបញ្ចេញ reward ច្រើន ប៉ុន្តែ supply ក៏កើនឡើងខ្លាំង

អ្នកចាប់ផ្តើមគួរជ្រើស Coin និង platform ដែលមានភាពជឿជាក់, មិនគួរទៅតាម reward ខ្ពស់បំផុតដោយមិនស្រាវជ្រាវមុនឡើយ។

៧. ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំ

សូមត្រៀមខ្លួនសម្រាប់មេរៀនបន្ទាប់៖ “មេរៀនទី១៨៖ NFT និង Web3”។