NFT និង Web3

១. NFT ជាអ្វី?

NFT គឺជាពាក្យកាត់ពី Non-Fungible Token ដែលមានន័យថា token មួយដែលមានភាព
មិនអាចជំនួសគ្នាបានដូចគ្នា។ ខុសពី BTC ឬ ETH ដែល 1 Coin អាចជំនួសបានជាមួយ 1 Coin ដូចគ្នា, NFT មួយៗមានអត្តសញ្ញាណ និងតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួន។

NFT ត្រូវបានរក្សាទុកលើ Blockchain ដើម្បីបញ្ជាក់ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិរបស់រូបភាព, សិល្បៈឌីជីថល, item ក្នុងហ្គេម, music, ticket, membership ឬឯកសារឌីជីថលមួយចំនួន។ ដោយសារតែព័ត៌មានកម្មសិទ្ធិត្រូវបានកត់ត្រាលើ Blockchain វាធ្វើអោយមានភាពថ្លៃថ្នូរ និងពិបាកកែប្រែ។

ត្រូវយល់អោយច្បាស់ថា NFT មិនមែនមានន័យថាជារូបភាពតែមួយមុខទេ។ រូបភាពគ្រាន់តែជាករណីដែលគេច្រើនឃើញបំផុត ប៉ុន្តែគោលគំនិតស្នូលគឺ កម្មសិទ្ធិឌីជីថលដែលអាចបញ្ជាក់បាន។

២. Web3 ជាអ្វី?

Web3 គឺជាគំនិតនៃអ៊ីនធឺណិតជំនាន់ថ្មី ដែលផ្តោតលើ ownership, decentralization និង user control។ បើ Web2 ជាអ៊ីនធឺណិតដែល platform ធំៗគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ និងសេវាកម្ម, Web3 មានគោលបំណងអោយអ្នកប្រើអាចកាន់កាប់ asset, identity និងចូលរួមក្នុង ecosystem ដោយផ្ទាល់តាម wallet និង smart contract។

ឧទាហរណ៍ នៅក្នុង Web3 អ្នកអាច login ដោយប្រើ wallet, កាន់ membership ជា NFT, ចូលរួម DAO, trade asset លើ decentralized marketplace, ឬប្រើ application ដែលមិនចាំបាច់ពឹងលើក្រុមហ៊ុនមួយជាអ្នកគ្រប់គ្រងទាំងស្រុង។

Web3 មិនមែនជាការជំនួស Web2 ទាំងស្រុងភ្លាមៗទេ ប៉ុន្តែវាជាទិសដៅបច្ចេកវិទ្យាមួយ ដែលចង់បន្ថែមសិទ្ធិ និងការគ្រប់គ្រងអោយអ្នកប្រើកាន់តែច្រើន។

៣. NFT ខុសពី Coin និង Token យ៉ាងដូចម្តេច?

Coin ឬ Token ធម្មតា ដូចជា BTC, ETH ឬ USDT ត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ផ្ទេរតម្លៃ, ទូទាត់ ឬជាឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ។ Coin មួយអាចជំនួសនឹង Coin ដូចគ្នាមួយទៀតបាន។

ចំណែក NFT មួយៗមានលេខសម្គាល់ និងលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន ដូច្នេះវាមិនអាចស្មើគ្នាទាំងស្រុងដូច coin ទេ។ NFT មួយអាចកម្រជាង NFT មួយទៀត, មាន utility ខុសគ្នា ឬផ្តល់សិទ្ធិខុសគ្នា។

• Coin/Token = ប្រើសម្រាប់ទូទាត់, វិនិយោគ, utility ក្នុង protocol
• NFT = ប្រើសម្រាប់បញ្ជាក់កម្មសិទ្ធិ, rarity, access, identity ឬ digital asset ជាក់លាក់

ការយល់ពីភាពខុសគ្នានេះសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាជួយអោយអ្នកមិនច្រឡំថា NFT គឺគ្រាន់តែជា token មួយធម្មតា។

៤. ការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងរបស់ NFT

NFT អាចត្រូវបានប្រើនៅក្នុងវិស័យជាច្រើន មិនមែនតែសិល្បៈឌីជីថលប៉ុណ្ណោះទេ។ ការប្រើប្រាស់ពេញនិយមមានដូចជា:

• Digital Art – សិល្បករអាចលក់ស្នាដៃ និងបញ្ជាក់ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ
• Gaming – item, skin, character ឬ land ក្នុង game
• Membership – NFT អាចប្រើជាសំបុត្រចូល community ឬ special access
• Ticketing – សំបុត្រកម្មវិធីដែលពិបាកក្លែងក្លាយ
• Identity & Certificates – អាចប្រើសម្រាប់បញ្ជាក់ឯកសារ ឬសមាជិកភាព

នេះបង្ហាញថា NFT មិនមែនមានតម្លៃតែដោយសាររូបភាពទេ ប៉ុន្តែដោយសារតួនាទី និងសិទ្ធិដែលវាអាចផ្តល់អោយម្ចាស់។

៥. Web3 ផ្លាស់ប្តូរអ៊ីនធឺណិតយ៉ាងដូចម្តេច?

ក្នុង Web2 អ្នកប្រើប្រាស់ភាគច្រើនប្រើ platform ដែលទិន្នន័យត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន។ ឧទាហរណ៍ social media, marketplace ឬ game server ភាគច្រើនស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ម្ចាស់ platform។

ក្នុង Web3 wallet របស់អ្នកអាចក្លាយជាចំណុចកណ្ដាលនៃ identity និង asset របស់អ្នក។ អ្នកអាចចូលប្រើ dApp, កាន់ NFT, ធ្វើ transaction, ចូលរួម governance និងផ្លាស់ប្តូរ asset រវាង platform ផ្សេងៗដោយមិនចាំបាច់បង្កើតគណនីថ្មីគ្រប់កន្លែង។

គំនិតនេះបង្កើតអោយមានភាពបើកចំហ និងអាចផ្ទេរកម្មសិទ្ធិឌីជីថលបានល្អជាងមុន, ប៉ុន្តែវាក៏នាំមកនូវការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ជាងមុនដែរ ព្រោះអ្នកត្រូវរក្សា wallet និង private key របស់ខ្លួនអោយបានល្អ។

៦. ហានិភ័យ និងអ្វីដែលត្រូវប្រយ័ត្ន

ទោះ NFT និង Web3 មានសក្តានុពលខ្ពស់ ក៏មិនមានន័យថា project ទាំងអស់ល្អទេ។ មាន project មួយចំនួនគ្មាន utility ច្បាស់, hype ខ្លាំងពេក ឬអាចជាការបោកប្រាស់។

• កុំទិញ NFT តាម hype តែប៉ុណ្ណោះ
• ពិនិត្យ team, roadmap និង community របស់ project
• ប្រយ័ត្ន link ក្លែងក្លាយ, phishing និង wallet drain
• កុំចែករំលែក seed phrase ឬ private key ដល់អ្នកណាម្នាក់
• ត្រូវយល់ថា liquidity របស់ NFT អាចទាប និងលក់ចេញមិនងាយ

សម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម ការរៀនមូលដ្ឋាន និងការប្រុងប្រយ័ត្នសុវត្ថិភាព គឺសំខាន់ជាងការប្រញាប់ចូលទិញ project ថ្មីៗ។

៧. ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំ

សូមត្រៀមខ្លួនសម្រាប់មេរៀនបន្ទាប់៖ “មេរៀនទី១៩៖ Airdrop និង Security Tips”។